پژوهشهای جدید نشان میدهد که ویروس زیکا با ربودن پوست میزبان انسانی خود، سیگنالهای شیمیایی خاصی را ارسال میکند که پشهها را جذب کرده و باعث گسترش بیشتر این بیماری میشود.
به گزارش رسانه اخبار پزشکی مدنا، زیکا تاکنون در بیش از ۹۰ کشور گزارش شده است. پشه آئدس اجیپتی که ناقل این ویروس، و همچنین عامل انتقال بیماریهای دنگی و چیکونگونیا است، در سالهای اخیر به دلیل تغییرات اقلیمی و گسترش شهرنشینی به مناطق وسیعتری راه یافته است. با این حال، عوامل مؤثر در موفقیت انتقال ویروس زیکا همچنان تا حد زیادی ناشناخته باقی مانده است.
مطالعهای جدید که توسط مدرسه پزشکی گرمسیری لیورپول انجام شده نشان میدهد که زیکا باعث ایجاد تغییرات متابولیکی در پوست انسان میشود. این تغییرات عملاً پوست را از یک سد محافظتی به یک آهنربای قوی برای پشهها تبدیل میکند. دانشمندان دریافتهاند که این ویروس بیان ژنها و پروتئینها را در فیبروبلاستهای پوستی (سلولهایی که ساختار و استحکام پوست را حفظ میکنند) تغییر میدهد.
این تغییرات متابولیکی منجر به تولید بیشتر ترکیبات آلی فرار (VOCs) در پوست میشود. این ترکیبات که بهطور طبیعی در بدن تولید میشوند، در حضور ویروس زیکا بهشدت افزایش مییابند و برای پشهها مانند بوی غذا برای یک شکارچی عمل میکنند، آنها را به سمت میزبان سوق داده و احتمال گزش را بیشتر میکنند. یافتههای این پژوهش با استفاده از تجزیه و تحلیل متا پروتئومی تأیید شده است، روشی که اثر کلی تعامل میان ژنها و پروتئینهای مختلف در یک ارگانیسم را بررسی میکند.
دکتر نوشین امامی، از محققان ارشد این پروژه و استاد دانشگاه لیورپول، درباره این کشف میگوید: «نتایج ما نشان میدهد که ویروس زیکا صرفاً یک عامل منفعل در انتقال بیماری نیست، بلکه بهطور فعال زیستشناسی انسان را دستکاری میکند تا بقای خود را تضمین کند.»
با افزایش موارد ابتلا به زیکا و گسترش دامنه پشههای آئدس، درک مکانیسمهایی که به این ویروس در انتقال کمک میکنند، میتواند راههای جدیدی برای مقابله با آن باز کند. بهعنوان مثال، دانشمندان میتوانند با استفاده از مداخلات ژنتیکی، این سیگنالهای شیمیایی جذاب برای پشهها را مختل کنند. این راهکارها به همان اندازه که جالب هستند، فوری و ضروری نیز به نظر میرسند.
بیشتر موارد عفونت زیکا بدون بروز علائم جدی سپری میشوند، اما در مواردی که بیماری بروز پیدا کند، علائم معمولاً خفیف بوده و بین ۲ تا ۷ روز ادامه دارند. با این حال، در موارد نادر، این ویروس میتواند باعث عوارض جدیتری شود. بهخصوص، اگر یک زن باردار به زیکا مبتلا شود، ممکن است جنین او در معرض خطر آسیبهای جدی قرار بگیرد.
این پژوهش نشان میدهد که ویروس زیکا فقط یک مهاجم خاموش نیست، بلکه یک استراتژیست پیچیده است که برای بقای خود، بدن انسان را به زمینی مناسب برای گسترش بیشتر تبدیل میکند. اگر بتوانیم این راز بیولوژیکی را کشف کرده و مکانیزمهای آن را مختل کنیم، شاید بتوانیم قدمی بزرگ در کنترل این بیماری برداریم.
