بسیاری از افراد تمایل دارند فرآیند پیری را به تعویق بیندازند یا حتی متوقف کنند. مطالعات بالینی پیشین نشان دادهاند که کاهش مصرف کالری میتواند روند پیری را در انسانها کند کند. همچنین، مصرف ویتامین D و اسیدهای چرب امگا-۳ در تحقیقات انجامشده روی حیوانات نتایج امیدوارکنندهای در کاهش سرعت پیری زیستی نشان داده است. با این حال، تا پیش از این مشخص نبود که آیا این راهکارها در انسانها نیز مؤثر خواهند بود یا خیر.
به گزارش بخش طب سالمندان رسانه اخبار پزشکی مدنا، در مطالعهای که تحت عنوان DO-HEALTH و به سرپرستی هیکه بیشوف-فراری انجام شده است، نتایج نشان میدهد که مصرف ویتامین D و امگا-۳ به همراه فعالیت بدنی منظم، نهتنها باعث کاهش خطر ابتلا به عفونتها و سقوط سالمندان میشود، بلکه در پیشگیری از سرطان و ضعف زودرس نیز نقش مهمی دارد.
بیشوف-فراری، استاد سالمندشناسی و پزشکی سالمندان در دانشگاه زوریخ، درباره هدف این مطالعه میگوید: «این نتایج ما را بر آن داشت تا تأثیر مستقیم این سه مداخله را بر فرآیند پیری زیستی در شرکتکنندگان سوئیسی مطالعه DO-HEALTH بررسی کنیم.»
یکی از روشهای علمی برای اندازهگیری روند پیری زیستی، استفاده از ساعتهای اپیژنتیکی است. این ساعتها با ثبت تغییرات شیمیایی در مولکول DNA، که بهعنوان متیلاسیون شناخته میشود، تفاوت بین سن زیستی و سن تقویمی افراد را مشخص میکنند. مطالعه DO-HEALTH برای نخستین بار بررسی کرده است که این روش اندازهگیری زیستمولکولی تا چه حد به درمانهای هدفمند پاسخ میدهد. تیم تحقیقاتی تحت هدایت هیکه بیشوف-فراری و با همکاری استیو هوروات، محقق ارشد در آلتوس لبز کمبریج (بریتانیا) که توسعهدهنده این ساعتها است، اثرات مصرف امگا-۳، ویتامین D و تمرینات قدرتی را بر پیری زیستی در ۷۷۷ فرد بالای ۷۰ سال بررسی کردند.
در این پژوهش، هشت ترکیب مختلف از روشهای درمانی در طول سه سال مورد آزمایش قرار گرفت: شرکتکنندگان روزانه ۲۰۰۰ واحد بینالمللی (IU) ویتامین D و/یا یک گرم اسیدهای چرب امگا-۳ (استخراجشده از جلبکها) مصرف کردند و سه بار در هفته، به مدت ۳۰ دقیقه تمرینات قدرتی در خانه انجام دادند.
تحلیل نمونههای خونی شرکتکنندگان نشان داد که مصرف اسیدهای چرب امگا-۳ میتواند پیری زیستی را در چندین ساعت اپیژنتیکی، تا چهار ماه کندتر کند. این نتیجه فارغ از جنسیت، سن یا شاخص توده بدنی (BMI) شرکتکنندگان بهدست آمده است. نتایج نشان داد که ترکیب امگا-۳، ویتامین D و تمرینات قدرتی، تأثیر بیشتری نسبت به هرکدام از این عوامل بهتنهایی دارد. یکی از چهار ساعت اپیژنتیکی مورد استفاده در این تحقیق، بیشترین تأثیر را در این زمینه نشان داد.
بیشوف فراری در این باره میگوید: «این نتیجه، یافتههای قبلی ما را در مطالعه DO-HEALTH تأیید میکند. در آن مطالعه، مشخص شد که این سه عامل در کنار هم بیشترین تأثیر را در کاهش خطر سرطان و پیشگیری از ضعف زودرس در یک بازه سهساله دارند. اکنون میبینیم که این ترکیب همچنین روند پیری زیستی را نیز کند میکند.» او توضیح میدهد که هرکدام از این مداخلات از مکانیسمهای متفاوتی عمل میکنند، اما در کنار همدیگر، تأثیر همافزایی دارند که اثر کلی آنها را تقویت میکند.
تیم تحقیقاتی در عین حال به محدودیتهای این مطالعه اشاره میکند. بیشوف فراری توضیح میدهد: «در حال حاضر، استاندارد طلایی پذیرفتهشدهای برای اندازهگیری سن زیستی وجود ندارد. اما ما از بهترین ساعتهای اپیژنتیکی که تاکنون اعتبارسنجی شدهاند، استفاده کردیم.»
بهمنظور توسعه بیشتر کاربردهای بالینی ساعتهای زیستی، بیشوف-فراری در همکاری با پژوهشگران برجسته بینالمللی در کنسرسیوم جهانی افزایش طول عمر سالم (Global Health Span Extension Consortium)، قصد دارد از دادههای مطالعه DO-HEALTH و سایر مطالعات جهانی بهعنوان بستر اعتبارسنجی برای نشانگرهای زیستی جدید مرتبط با پیری استفاده کند.
علاوه بر این، پژوهشگران اشاره میکنند که شرکتکنندگان این مطالعه همگی از سوئیس بودند و به همین دلیل، این نتایج ممکن است برای کل جمعیت سالمندان ۷۰ ساله و بالاتر در سطح جهانی قابل تعمیم نباشد. در گام بعدی، آنها قصد دارند تحلیلهای خود را به تمام شرکتکنندگان مطالعه DO-HEALTH گسترش دهند که شامل افراد از آلمان، فرانسه، اتریش و پرتغال نیز میشود. این کار به آنها کمک میکند تا تأثیر تفاوتهای ژنتیکی و سبک زندگی در پیری زیستی را بهتر درک کنند.
