مواجهه بلندمدت با سطوح پایین آلودگی هوای مرتبط با ترافیک به کبد آسیب میزند و ممکن است خطر ابتلا به بیماری کبد چرب متابولیک را افزایش دهد، این نتیجهگیری از یک مطالعه جدید در موشهاست.
به گزارش بخش گوارش رسانه اخبار پزشکی مدنا، کبد چرب، که به نام استئاتوز کبدی نیز شناخته میشود، رایجترین بیماری کبد در سراسر جهان است و زمانی رخ میدهد که چربی اضافی در سلولهای کبد تجمع یابد. این وضعیت میتواند منجر به التهاب، زخم (سیروز) و افزایش خطر ابتلا به سرطان و نارسایی کبد شود. پرفسور هویی چن، نویسنده اصلی از دانشگاه فناوری سیدنی (UTS) میگوید: «ما آلودگی هوا را بهطور معمول بهعنوان یک تهدید برای ریهها میشناسیم، اما تأثیرات آن بر سلامت بسیار گستردهتر از این است و بر کبد نیز تأثیر میگذارد.»
پرفسور چن افزود: «کبد برای متابولیسم ضروری است. این ارگان سموم را پاکسازی میکند، سطح قند خون را تنظیم میکند و ویتامینها و پروتئینهای ضروری را تولید میکند و بسیاری از عملکردهای دیگر را نیز انجام میدهد. اگر کبد به درستی کار نکند، میتواند باعث خستگی و احساس بیماری در افراد به دلیل اختلال در متابولیسم شود. زمانی که ما آلودگی هوا را استنشاق میکنیم، ذرات بسیار ریز به نام PM2.5 از طریق ریهها وارد جریان خون میشوند. کبد که سموم را از خون فیلتر میکند، سپس این مواد را که ممکن است شامل فلزات سنگینی مانند آرسنیک، سرب، نیکل و روی باشند، انباشته میکند.»
پرفسور جیکوب جورج، متخصص برجسته کبد و مدیر مرکز کبد استور در موسسه تحقیقات پزشکی وستمید، که علل بیماریهای کبد و سرطان را مطالعه میکند، نیز در این تحقیق همکاری کرده است. او گفت: «حدود یک نفر از هر سه بزرگسال استرالیایی به بیماری کبد چرب مبتلا است و این بیماری در افرادی که اضافه وزن دارند یا دیابت دارند، شایعتر است.»
پرفسور چن گفت: «عوامل سبک زندگی مانند تغذیه ناسالم، کمبود فعالیت بدنی و مصرف بیش از حد الکل در توسعه بیماری کبد چرب نقش دارند، اما این تحقیق نشان میدهد که محیط زندگی شما، بهویژه مواجهه با آلودگی هوای ترافیک، میتواند عامل موثر دیگری باشد.»
محققان موشها را به دوز (۱۰ میکروگرم در روز از ذرات PM2.5 ناشی از ترافیک) که نمایانگر مواجهه معمولی انسانها در سیدنی است، در معرض قرار دادند. این ذرات از یک جاده اصلی در سیدنی جمعآوری شده بودند. علائم التهاب و فیبروز یا زخم شدن، بهعلاوه تغییرات در قندها و چربیهای کبد، در چهار، هشت و دوازده هفته اندازهگیری شدند.
دکتر مین فنگ، نویسنده اول این تحقیق، پزشک و دانشجوی دکتری در دانشکده علوم دانشگاه فناوری سیدنی گفت: «اثر این آلودگی تجمعی بود. در چهار هفته تغییرات زیادی مشاهده نکردیم، اما پس از هشت هفته اختلالاتی در عملکرد طبیعی متابولیکی کبد مشاهده شد و پس از دوازده هفته تغییرات قابلتوجهی در کبد دیدیم.»
مواجهه با ذرات آلودگی هوا باعث تجمع بیشتر سلولهای ایمنی در کبد شد و التهاب را افزایش داد. همچنین منجر به تشکیل بافت اسکار بیشتر شد. پردازش چربی در کبد افزایش یافت و چربیهای بالقوه مضر مانند تریگلیسریدها، دیاسیلگلیسرولها و سرامیدها نیز افزایش یافتند. در عین حال، کبد ذخیره قند کمتری برای تأمین انرژی انجام داد. محققان تغییرات در ۶۴ پروتئین عملکردی خاص در کبد را کشف کردند که بسیاری از آنها به شرایطی مانند بیماری کبد چرب، اختلالات سیستم ایمنی و فرایندهای مرتبط با سرطان مرتبط هستند.
پرفسور چن گفت: «تحقیقات قبلی نشان دادهاند که مواجهه با هوای شدیداً آلوده با اختلالات کبدی مرتبط است، اما این مطالعه نشان میدهد که حتی سطوح پایین آلودگی نیز میتوانند آسیبزا باشند. این مطالعه پیشنهاد میکند که هیچ سطحی از مواجهه با آلودگی هوای ناشی از ترافیک ایمن نیست. برای کاهش مواجهه با آلودگی هوای ناشی از ترافیک، از ترافیک در ساعات پیک خودداری کنید، هنگام پیادهروی یا دوچرخهسواری از مسیرهای کمتراکم استفاده کنید یا ممکن است استفاده از ماسک را در نظر بگیرید، و در حین رانندگی در ترافیک سنگین، پنجرههای خودرو را بسته نگهدارید و از حالت گردش هوا استفاده کنید.»
